Lichtpuntjes aan de horizon

Boeren zoeken nieuwe producten, zoals hennep

In Limburg lijkt de 'henneprevolutie' al een beetje op weg. Op meerdere akkers door de hele provincie zijn nu de lange, dunne planten met het typische gekartelde blad te zien, die wel tot ruim drie meter hoog kunnen worden. Cannabis sativa. Geen wiet maar vezelhennep die slechts een gering percentage van het bedwelmende stofje thc bevat.

Hennep wordt al jaren geteeld in Nederland, vorig jaar op ruim 2800 ha, overigens 16 procent minder dan het jaar ervoor. Vezelhennep  wordt hoofdzakelijk geteeld voor toepassingen in de bouw, waarbij vooral de houtachtige delen van de plant (de zogenaamde 'scheven') worden gebruikt. Deze week spraken we meerdere Limburgse boeren die hennep op hun land hebben staan, ook rassen die voor de textielsector gebruikt worden.

Op verschillende velden in Midden-Limburg (in bijvoorbeeld Posterholt en Sint-Odiliënberg) werd er afgelopen week (begin augustus) al geoogst. Daar werd het vroegbloeiende hennepras uso31 gebruikt, dat onder meer bekend is om zijn hoge percentage vezels. Gunstig voor de textiel! Ook de manier van telen sloot daarbij aan. Voor toepassing in de textiel is het wenselijk dat de plantenstengels niet te dik worden want dikke stengels bestaan vooral uit hout, niet uit vezels. Op de akkers die wij zagen staan (of stonden) er veel planten per vierkante meter.

De textielindustrie vraagt met name om lange vezels die geschikt zijn voor het zogenaamde 'nat spinnen'. Daarvoor worden de gemaaide planten aan de voet gemaaid, zo lang mogelijk gehouden en niet verhakseld. De gemaaide hennep die wij deze week zagen, leek daarvoor te kort. Hij was weliswaar langer dan de 'traditionele' gehakselde hennep, maar te kort voor de processen die nodig zijn om er hoogwaardige textielhennep van te maken.

Toch is ook deze hennep geschikt voor de textiel maar dan voor 'laagwaardigere' toepassingen als nonwovens of in een menging met een andere vezels zoals katoen. 

Over enkele weken wordt ook op andere akkers geoogst, met machines die exclusief zijn ontwikkeld voor textielhennep en die daarvoor speciaal uit België naar hier worden overgebracht. Oogsten gebeurt dan op een manier die precies aansluit bij de wensen van de textielsector.

Toch zijn er nog wel wat hobbels te nemen. De grootste is dat een groot deel van de verwerkende industrie is verdwenen. Denk daarbij aan processen als het onthouten, het zwingelen en hekelen, het spinnen en het weven. Allemaal afzonderlijke productielijnen. Voor een deel kan dat worden opgevangen door wat nog over is gebleven van de vlasindustrie, een vergelijkbare productieketen. Als het hennepaanbod toeneemt, zal dat echter niet toereikend zijn.

De boeren die we spraken waren gematigd positief. Voor de meesten is het afwachten wat het uiteindelijk oplevert, maar dat zijn zeker geen enorme bedragen. Daar staat tegenover dat hennep een luie teelt is, boeren hoeven er weinig tijd en energie in te steken. Ondanks de droogte waren de akkers nergens beregend en stonden de planten er toch nog vrij goed op. Dat er geen 'gewasbeschermers' nodig zijn bij hennepteelt werd ook toegejuicht. Eén boer merkte ook nog op dat het hennepveld door de hoge plantdichtheid een onneembare hindernis vormde voor wilde varkens.

Gezien de hobbels in de verwerkende industrie (en ook de vraag wie daar in een vergrijzend Europa straks kan of wil werken) zal grootschalige toepassing van hennep zal nog wel even op zich zal laten wachten. Lichtpuntjes zijn er ook: best kans dat we de hennep die nu in onze streek wordt geteeld, straks terugvinden in hoogwaardige textiel.